31 Aralık 2026'ya kadar menüde yapılması gerekenler: kontrol listesi

31 Aralık 2026'da menüde ne değişiyor?

Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu'nda 13 Mart 2026'da yapılan güncellemeyle toplu tüketim yerlerinde sunulan yiyecek ve içeceklerin içerik bilgisi ve enerji (kalori) değeri tüketiciye sunulması gereken bilgiler arasına girdi. İl Tarım ve Orman Müdürlüklerinin duyurularındaki takvim şöyle:

Yani bugün tek şubeli bir kafe ya da restoran işletiyorsanız sizin için ilk son tarih 31 Aralık 2026 ve konu içerik bilgisi. Bu yazıdaki kontrol listesi bu tarihe kadar yapılması gerekenleri sırayla topluyor. Kalori tarafı için ayrıca menüde kalori hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.

Hangi son tarih sizin için geçerli?

İki soruyla kendi takviminizi bulabilirsiniz: Ulusal zincir misiniz? Değilseniz, aynı ilde 3 veya daha fazla şubeniz var mı?

Şube sayısını sayarken yalnızca aynı ildeki şubeler dikkate alınır. Farklı illerde birer şubesi olan bir işletme bu ölçüte göre "diğer işletmeler" grubunda kalır; emin değilseniz il müdürlüğünüze sorun.

Kontrol listesi 1: Ürün adları

Yeni kurallarla gelen en somut değişikliklerden biri ürün adlarıdır. Tüketicinin tercihini etkileyebilecek ya da birbirinin yerine kullanılabilen bileşenler, ürün adıyla birlikte açıkça belirtilmelidir. Duyurulardaki örnekler "yer fıstıklı baklava" ve "eritme peynirli tost".

Kendinize her ürün için şu soruyu sorun: Müşteri bu üründe hangi bileşenin kullanıldığını bilseydi, tercihi değişir miydi? Cevap evetse o bileşen ürün adında yer almalı.

• Menüdeki tüm ürünleri, içecekler ve tatlılar dahil, tek bir listede topladım.
• Peynir, yağ, fıstık, çikolata, et ve benzeri bileşenlerde gerçekte hangi ürünü kullandığımı tedarikçi faturasından ve etiketinden kontrol ettim.
• Muadil bir bileşen kullandığım ürünlerin adını güncelledim (ör. "eritme peynirli tost").
• Aynı ürünün menüde, fiyat listesinde ve basılı belgelerde aynı adla geçtiğini kontrol ettim.

Kontrol listesi 2: İçindekiler

İçerik bilgisi, ürünün hangi bileşenlerden oluştuğunu müşteriye anlatır. En sağlam yol, her ürün için mutfakla birlikte bir tarif kartı çıkarmak ve içindekileri buradan yazmaktır. "Ev yapımı sos" gibi genel ifadeler yerine sosun da neyden yapıldığı belli olmalıdır.

• Her ürün için tarif kartı var; içindekiler bu karttan yazıldı.
• Hazır alınan girdilerin (sos, hamur, ekmek, krema, şurup) içindekilerini ürün etiketinden ya da tedarikçinin ürün bilgi föyünden aldım.
• Garnitür, sos ve süslemeler de içindekilere dahil.
• Tedarikçi veya tarif değiştiğinde içindekileri kimin, ne zaman güncelleyeceği belli.
• Günlük ve sezonluk ürünler (çorba, günün tatlısı) için de içerik bilgisi hazır.

Örnek tarif kartı

Aşağıdaki kart örnek amaçlıdır; kendi tarifinizi ve kullandığınız ürünlerin etiketlerini esas alın. Kartta gramajı da tutmak, ileride kalori hesabını kolaylaştırır.

Menüde yazacağınız içindekiler, kartın "bileşenler" satırının müşteri için sadeleştirilmiş hali olabilir; ancak hiçbir bileşen atlanmamalı. Kartın tarihi ve kontrol eden kişinin adı, tedarikçi değiştiğinde neyin güncel olduğunu anlamayı kolaylaştırır. Kartları tek bir klasörde ya da dijital menünüzün içinde tutun; denetimde veya müşteri sorusunda bilginin nereden geldiğini gösterebilmek önemlidir.

Kontrol listesi 3: Alerjenler

Alerjen bildirimi yeni değil: Toplu tüketim yerlerinde 14 alerjenle ilgili bilginin müşteriye sunulması 1 Ocak 2020'den beri zorunlu. Ancak içindekileri yazarken en sık görülen sorun, alerjen bilgisinin içindekilerle çelişmesidir. Örneğin içindekilerde tereyağı yazıp alerjenlerde sütü göstermemek.

• Her ürünün alerjenleri, içindekiler listesinden tek tek çıkarıldı (gluten, süt, yumurta, sert kabuklu meyveler, susam ve diğerleri).
• Alerjenler yalnızca simgeyle değil, adıyla yazıldı.
• Tüm menü için yazdırılabilir bir alerjen tablosu var.
• Personel, alerjen sorusunda tahminle cevap vermiyor; bilgiyi menüden veya föyden gösteriyor.

14 alerjenin tam listesi ve menüde gösterim örnekleri için 14 alerjen rehberimize bakın.

Kontrol listesi 4: Karekod ve basılı alternatif

Bilgiler menü, pano, broşür, dijital ekran veya karekodla sunulabilir. Karekodlu menü kullanıyorsanız duyurulardaki şart açık: karekodu kullanamayan müşterilere bilginin ayrıca sağlanacağına dair bilgilendirme yapılmalı. Bu bilgilendirmenin işe yaraması için bilgiyi ayrıca verebilecek durumda olmanız da gerekir.

• Masa kartında ya da karekodun yanında, bilginin karekodla sunulduğu ve okutamayan müşteriye ayrıca verileceği yazıyor.
• Karekod okutamayan müşteri için basılı bir bilgi föyü (içindekiler, alerjen, varsa kalori) kasada veya serviste hazır.
• Karekod, telefonun internetsiz ya da şarjsız olduğu durumlar için tek bilgi kaynağı değil.
• Karekodlar her masada çalışıyor; loş ışıkta ve farklı telefonlarla denendi.

Karekodun boyutu, yerleşimi ve dijital menünün kurulumu için QR menü nasıl yapılır rehberimize göz atabilirsiniz.

Kontrol listesi 5: Fiyat listesi ve ek ücretler

31 Aralık hazırlığını yaparken Ticaret Bakanlığı'nın fiyat listesi kurallarını da aynı anda kontrol etmek mantıklı; çünkü ürün adlarını ve menüyü zaten elden geçiriyorsunuz. 11 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişikliğe göre lokanta, restoran, kafe, pastane ve benzeri yerlerde fiyat listeleri giriş kapısının önüne (birden fazla giriş varsa her birine) asılır ve masaların üstüne konur. Masalarda fiyat listesi karekodla da gösterilebilir; ancak tüketici isterse fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur. Hizmete sunulan tüm ürünlerin listede yer alması gerekir.

30 Ocak 2026'da yayımlanan değişiklikle de bu işyerlerinde tüketiciden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti veya benzeri bir ad altında ilave ödeme talep edilemez. Bakanlığın açıklamasına göre bahşiş yalnızca gönüllüdür ve sipariş öncesinde müşteri istemeden getirilen ikramlar ücretlendirilemez.

• Girişte (her kapıda) okunur bir fiyat listesi var.
• Menüdeki ve kasadaki tüm ürünler fiyat listesinde var; liste ile kasa fiyatları aynı.
• Menüde ve hesapta servis ücreti, kuver, masa ücreti veya benzeri bir kalem yok.
• Karekodlu fiyat listesi kullanıyorsam, isteyen müşteriye verebileceğim basılı bir liste hazır.
• Fiyat değişince basılı ve dijital listeler aynı gün güncelleniyor.

3 veya daha fazla şubeniz varsa: kalori de 31 Aralık'ta

Aynı ilde 3 veya daha fazla şubesi olan işletmeler için enerji (kalori) bilgisi de 31 Aralık 2026'da zorunlu. Kalori, tarifteki malzemelerin gram cinsinden miktarları ve bu malzemelerin enerji değerlerinden hesaplanır; sonucu porsiyonla birlikte, örneğin "1 porsiyon · 350 g · 540 kcal / 2.259 kJ" biçiminde yazmak müşteri için en anlaşılır yoldur. Adım adım yöntem ve örnek hesap için kalori rehberimize bakın.

Tek şubeli işletmelerde kalori için bir yıl daha süre var. Yine de içindekileri çıkarırken tarif kartlarına gramajları da yazarsanız, 2027'de kalori hesabı için menüyü baştan elden geçirmeniz gerekmez.

8 haftada hazırlık planı

Kasım başında başlayan bir işletme için örnek bir plan. Ürün sayınıza göre haftaları birleştirebilir ya da bölebilirsiniz.

Son haftayı boş bırakmamak önemli: Aralık sonu birçok işletme için yoğun bir dönem. Hazırlığı 15 Aralık civarında bitirmek, yılbaşı kalabalığından önce düzeltme payı bırakır.

Sık yapılan hatalar

• Yalnızca karekoda güvenmek: Karekod okutamayan müşteri için basılı bilgi yoksa karekodlu sunum tek başına yetmez.
• Ürün adını güncellemeyi unutmak: İçindekilerde "eritme peyniri" yazıp ürün adını "kaşarlı tost" bırakmak, müşteriyi yanıltan bir çelişkidir.
• Tedarikçi değişince eski bilgiyi bırakmak: Farklı marka sos veya hamur, içindekileri ve alerjenleri değiştirebilir.
• Günlük ürünleri atlamak: "Günün çorbası" da bir menü ürünüdür; içerik bilgisi her gün değişiyorsa her gün güncellenmelidir.
• Menüde servis ücreti veya kuver satırı bırakmak: 30 Ocak 2026'dan beri bu ücretler talep edilemez.
• Dijital ve basılı menüyü ayrı ayrı yönetmek: İki ayrı kaynak zamanla birbirinden uzaklaşır; tek bir kaynaktan basılı çıktı almak tutarlılığı korur.

Menuvola ile

Menuvola, bu kontrol listesindeki adımları tek bir panelden yönetmek için tasarlandı. Kuralların özeti için menü yönetmeliği sayfamıza de bakabilirsiniz.

• Ürün düzenlemede içindekiler zorunlu alandır; içindekilere göre alerjen önerisi gelir, siz kontrol edip onaylarsınız. İçindekiler ve alerjen bilgisi eksik ürün yayına girmez; kalori eksikse panel uyarır (tek şubeli işletmeler için kalori zorunluluğu 31 Aralık 2027).
• Ürün ayrıntısında içindekiler, 14 alerjen adıyla, porsiyon ve kalori görünür; müşteri alerjene göre menüyü filtreleyebilir.
• Panelin ana sayfasındaki uyum kartı, hangi üründe içindekiler veya kalori eksik olduğunu gösterir.
• Kalori hesaplayıcı malzeme ve miktarlardan kcal ve kJ hesaplar; 3+ şubeli işletmeler 31 Aralık'a, diğerleri 2027'ye hazırlanır.
• QR masa kartı, karekod ibaresi kilitli olarak basılır; A4 bilgi föyü, alerjen tablosu ve basılı menü / fiyat listesi aynı veriden tek tıkla yazdırılır.
• Fiyat ve içerik değişiklikleri panelde kaydedildiği anda dijital menüye yansır; basılı çıktıları yeniden almanız yeterlidir.
• Profesyonel ve Premium paketlerde ürünlerinizi, içindekileri ve alerjenleri ekibimiz girer, siz kontrol edip onaylarsınız. Paketleri buradan karşılaştırabilirsiniz.